header image
Monday, 28. June, 2010 [Athugasemdir:7]

Fékk símtal frá ágætri vinkonu minni í gær. Ég spurði hana hvort hún hefði lesið RÚVAust-pistilinn sem ég skrifaði í síðustu viku en ég vissi nefnilega að hún hefði örugglega skoðun á þessu máli. Hún jánkaði því en nennti greinilega ekki ræða þetta við mig. Hún vildi ræða um eitthvað allt annað en ég neyddi hana í spjall um þetta og við tók samtal í dágóða stund um fjölmiðlun á Austurlandi. My favorite topic. Þegar ég kvaddi sagðist ég ætla að skrifa um þetta símtal en hún bað mig um að halda nafni sínu frá slíku. Hún er einn af þessum landsbyggðarintellektjúölum sem fer alltof lítið fyrir en það er einmitt ástæðan fyrir veru hennar hér í þessu ágæta krummaskuði. Hún – og fólk af hennar toga – vill láta lítið fyrir sér fara. Það þolir ekki athygli. Þess vegna býr það hér. Eða öfugt.

En nóg um það. Kjarninn í hennar máli var nokkurn veginn þessi (og beinar tilvitnanir eru orðréttar):

Hún sagði þetta allt vera satt og rétt hjá mér en sagði jafnframt að RÚVAust hefði aldrei verið nógu gagnrýnið. Það átti spretti en aldrei meira en það. Svo minnti hún mig líka á að svokallaðar “neikvæðar” fréttir væru ekki alltaf gagnrýnar. Þær líktust stundum frekar nöldri. Hún tók sem dæmi fréttir sem byggðu á einu viðtali við mann sem væri á móti einhverju. “Þið voruð nánast sérfræðingar í slíkum fréttum,” sagði hún og tók sem dæmi “dauðaleitir” (eins og hún orðaði það) að fólki sem var á einhvern hátt á móti stóriðjuframkvæmdum eða einhverju sem tengdist þeim með einum eða öðrum hætti.

“Þetta var nöldur og kranablaðamennska – ekki gagnrýni,” sagði hún og gat meira að segja rifjað upp fréttir sem ég hafði skrifað í Austurgluggann fyrir sex árum. Hún mundi t.d. eftir frétt um úthlutun Menningarráðs Austurlands árið 2004 og sagði um hana: “Fullt af verkefnum fengu styrk, og fullt af fólki var ánægt, en þú hringdir í Njál Torfa á Breiðdalsvík bara til að finna einhvern í fýlu! Hefðir þú viljað skrifa frétt, sem var í raun og veru gagnrýnin – ekki röfl, hefðir þú getað fundið allskyns hliðar á málinu t.d. reynt að finna út hversu mörg þessara verkefna urðu að veruleika, hverjir fá styrki ár eftir ár og þar fram eftir götunum. En nei. Þú talaðir við einhvern svekktan karl útí bæ.”

Eins og mér bar skylda til reyndi ég að verjast (dauðsá eftir að hafa hafið máls á þessu) en þar sem ég var byrjaður að vera dónalegur vissi ég að vinkonan hafði líklega eitthvað til síns máls. Líklega langar manni bara stundum að skrifa fréttir sem eru spennandi og of oft hefur maður fundið einhverja auðvelda og fljótlega leið til þess.

Að lokum reyndumst við sammála um lokaniðurstöðu: Dauði RÚVAust er fyrst og fremst sorglegur af tveimur ástæðum:

Í fyrsta lagi er búið að skrúfa fyrir eina fjölmiðilinn á Austurlandi sem getur yfir höfuð verið gagnrýninn. Það fer bara eftir því hverjir vinna á stöðinni hverju sinni hversu góð fréttamennska er stunduð. Með fullri virðingu fyrir Austurglugganum er hann of háður auglýsingum til að hann geti tekið þetta hlutverk að sér. Þar fyrir utan vinnur bara einn fréttamaður á blaðinu og hann þarf að fylla tíu síður í hverri viku (ég verð minntur á þetta í næstu viku en þá leysi ég af í einn mánuð). Sá fréttamaður er líka ritstjóri og mér skilst að hann hegði sér líka sem framkvæmdastjóri.

Í öðru lagi (og þetta fannst okkur skipta meira máli) glötuðust mikilvæg störf úr fjórðungnum. Hjá RÚVAust störfuðu auðvitað ekki margir en þetta voru störf sem kröfðust hugmyndaauðgi og sköpunargáfu (góð menntun kostur en ekki nauðsyn) og það er ekki offramboð á slíkum störfum – hvorki hér né annars staðar. Það hefði verið svo falleg þróun í þessari sögu hefði RÚVAust stækkað, störfum fjölgað, dagskrárgerð aukin, og svo framvegis og svo framvegis. Að þarna hefði myndast dínamískur og metnaðarfullur vinnustaður sem fólki hefði fundist eftirsóknarvert að vinna fyrir.

Við vorum sammála um þetta. Og við vorum líka sammála um að svo virtist sem enginn annar væri það. Hvorki stjórnendur RÚV né áhrifafólk á Austurlandi. Menn væru kannski ekkert endilega svo ósammála – mönnum stæði bara á sama. Sé það þannig (sem ég óttast) finnst mér það virkilega dapurt. Svo dapurt að á mínum verstu stundum, t.d. þegar ég er ósofinn eða timbraður, þá finnst mér þetta segja einhvern napurlegan sannleik um lífið á litlu stöðunum útá landi. Um andrúm þeirra, örlög og framtíð.

Skjálfhentur og þunglyndur spyr ég mig:

Ætlar tilveran á landsbyggð 21. aldar virkilega að snúast um saltfisk áfram? Og ef svo, hvern fjandann er ég þá að gera hér?

Um RÚVAust verður ekki bloggað framar á þessari síðu – ekki í bili að minnsta kosti. Gaman væri samt að lesa einhver innihaldsrík komment frá lesendum. Er ég virkilega sá eini sem er að pæla í þessu?

7 athugasemdir

  • Hjalti 28June2010

    Já, þetta er sorglegt og þá helst fyrir fjórðunginn, rödd hans er nánast þögnuð. Og það má spurja hvort sveitastjórnar fólki standi virkilega á sama ? Og er sanngjart að íbúar fjórðungsins borgi 150-160 milljónir í nefskattárlega til að styrkja SÚR ? (SvæðisÚtvarp Reykjarvíkur)

  • Elma Guðmundsdóttir 28June2010

    Takk Jón Knútur þetta eru sannarlega orð í tíma töluð. Það má ýmislegt segja um svæðisútvarpið bæði gott og slæmt. Mér og fleirum fannst á tímabili að það væri ekkert í svæðisútvarpinu annað en það sem gerðist á kaupfélagsplaninu eða í menntaslólanum. Þetta er euðvitað að þínu viti dæmigerður hrepparígur. En þetta var fyrir þína tíð á þeim miðli.
    Svæðisútvarpiðmissti mikið þegar fréttaritarnir voru “aflagðir” maður gat þá alltaf átt von á fréttum úr öllum fjórðungnum.
    Ég tek undir með Hjalta alveg er með ólíkindum að sveitarstjórnir hér austan- og norðanlands láti ekki í sér heyra. Hafið þið talið saman allt það fólk sem vinnur hjá RUV? Ég er búin að því, það trír mér enginn þegar ég nefni fjöldann en hann má sjá á heimasíðu RUV.

  • JKÁ 29June2010

    Flestar fréttir komu frá Egilsstöðum, það er eflaust rétt, en þær gerðu það vegna þess að útvarpið var þar. Hefði útvarpið verið á Eskifirði hefðu flestar fréttir verið þaðan. Þetta er eðli fjölmiðilsins.

    Það er alveg rétt að það var slæmt að fréttaritarakerfið skyldi aflagt. Í tengslum við snjóflóðaverkefnið fletti ég í gegnum margar möppur af útvarpsfréttatímum og mér fannst merkilegt hve margir staðir komu stundum við sögu í einum og sama fréttatímanum. Sannkallaðar landsfréttir.

    Svona kerfi vinnur gegn nærsýni fjölmiðils og hefði t.a.m. getað fjölgað fréttum frá fjörðunum í svæðisútvarpinu.

    Varðandi viðbragðaleysi áhrifamanna. Það hefur vissulega heyrst eitthvað en mér finnst vanta allt úthald. Það þarf að pönkast í ríkisvaldinu til að tryggja að við fáum þjónustu sem við eigum heimtingu á. Ég hallast að því að þetta úthaldsleysi sé vegna áhugaleysis. Fólki finnst þetta bara ekki skipta það miklu máli í kringum öll hin stóru málin eins og jarðgöng til Nesk eða heilbrigðismál sunnan Skarðs eða bara júneimit. Það mun náttúrulega enginn deyja þótt RÚVAust sé farið og einhvern veginn komst fólk af fyrir tíma “svæðis” en ég held að menn átti sig ekki á því hvað þarna var unnið merkilegt starf og hvaða þýðingu það hafði fyrir Austurland. Og já, kannski sérstaklega; hvaða þýðingu það hafði fyrir Egilsstaði. Í raun pínulítill bær en flestir landsmenn halda að þarna búi um tíu til fimmtán þúsund manns.

    Og hvaða hlutverk haldiði t.d. að RÚVAust hafi leikið í stóriðjumálinu? Ég á ekki við að það hafi verið hlutdrægt, alls ekki, en þarna var apparat sem gat miðlað fréttum til allra landsmanna sem sýndu hvað þetta skipti marga Austfirðinga máli. Röddin heyrðist út um allt land. Í dag heyrist lítið í Austfirðingum. Hérumbil ekki neitt.

  • Hjalti 29June2010

    Fjarðabúar tala gjarnan um svæðisstöð Egilsstaða en þá spyr ég eftir rúmlega 11 ára þjónustu við RúvAust: Hvernig stóð á því að ég ók um 25 þúsund km árlega á Rúv jeppanum ? Ók ég virkilega 25 þúsund km innanbæjar á Egilsstöðum ? Ég kannast nú ekki við það en sumir vita betur eða hvað ? kv Hjalti Stefánsson, kvikmyndatökumaður RúvAust 1999-2010

  • JKÁ 29June2010

    Ég veit ekki hvort ég nenni að ræða þetta. Upprunatalning á fréttum? Boring. En. Ætli ég verði ekki að gera það? Ég byrjaði jú.

    Ég held að menn þurfi ekkert að velkjast í vafa um að Héraðið var afskaplega vel “þakið” í fréttum svæðisútvarps. Og fyrir því eru einfaldar og eðlilegar ástæður sem ég rakti í kommentinu hér efra.

    Mér þykir afskaplega vænt um Egilsstaði. Þar bjó ég í þrjú ár, kynntist konunni minni og fílaði mig almennt í botn. Mín vegna hefði mátt fjalla enn meira um þetta svæði (af nógu að taka) en á sama tíma hefði verið hægt að efla fréttaöflun á fjörðunum. Því er varla hægt að neita.

    Mér fannst það meira að segja sjálfum þegar ég vann þarna og sé reyndar eftir því að hafa ekki farið oftar niður á firði með ISDN-græjuna svo hægt væri að senda beint frá krummaskuðum eins og Nesk eða Fásk eða Esk. Það var lítið mál og hefði skapað velvild í garð RÚVAust á fjörðunum. Allavega meiri en þá sem ég finn fyrir þessi misserin í Fjarðabyggð. Sú umræða sem ég verð stundum var við hér er reyndar of neikvæð til að hægt sé að taka mark á henni.

  • Hilmar 7July2010

    Jón minn … saltfiskurinn er ekki bara þarna fyrir austan. Saltfiskurinn er allsstaðar og hann er í okkur öllum.

    En varðandi RÚV … þá held ég að sú stofnun sé á síðustu metrunum. Hún lifir sennilega góðu lífi meðal hlustenda á Hrafnistu og elliheimilinu Grund og í þeim eldhúsum vítt og breitt um landið þar sem kaffi í hitabrúsum með skotapilsa mynstri er á boðstólum. Það eina sem vakir fyrir stjórnendum RÚV er að skora hátt í áhorfsmælingum hjá Capacent.

  • Völundur Jónson 10July2010

    Ég held stundum að þessi svæðisútvörp hafi bara verið of lókal. Ekki til í að taka á hlutunum af einhverri almennilegri festu, en alltaf til í að tala við fúla kallinn eða fjalla um vöxt plantna eða nyt kúa. Takið eftir því að fréttaritarinn á Suðurlandi dælir fréttum um bull og vitleysu í útvarpið, en í stórfréttir og viðkvæm mál þarf að setja kanónurnar að sunnan. Tilhvers eru fréttamenn á landsbyggðinni sem fjalla bara um einhverja froðu ef þeir geta svo ekki gengið í alvörufréttirnar þegar þær loksins koma?

    Það koma fleiri alvörufréttir út úr kvöldgestum Jónasar heldur en úr munninum á bæjarstjóraefninu á Selfossi.

Skrifa athugasemd

*
Vinsamlegast skrifaðu orðið sem birtist hér að neðan í reitinn.
Anti-spam image